Балаларға арналған салымдар

Қазіргі әлемде жаңа ұрпақ үлкендердің өміріне кіруі кезінде бірінші кезекте қаржылық қиындықтармен бетпе-бет кездеседі. Әрбір ата-ана баланы қамтамасыз етуге және оның білім алуына немесе тұрғын үй сатып алуына кепілдік беретін оған қауіпсіздік жастығын жасауға тырысады. Негізгі қадам өз балалары үшін балалар салымдарын ашу болып есептеледі, онда бірнеше жыл бойы оларға арналған ақша қаражаты жинақталатын және ұлғайтылатын болады.

Жылдам ресімдеу
Жылдам ресімдеу
Бірден ақша беру
Бірден ақша беру
Сапалы қызмет көрсету
Сапалы қызмет көрсету
Нәтиже кепілдігі
Нәтиже кепілдігі
Балаларға арналған салымдар

Балалар депозиті дегеніміз не?

Балалар салымын Қазақстанның бірнеше банктерінде ғана ашуға болады. 16 жасқа толмаған балаларға депозиттер ашылады, көптеген банктердің тікелей перзентханада банктік шотты рәсімдеу мүмкіндігі бар. Салымшылар банктен 2 % мөлшерінде және мемлекеттен бір жыл ішінде жинағаны үшін жалпы соманың 20 % сыйлықақысына үміт арта алады.

Бұл депозитті отбасылық капиталдың бір бөлігі ретінде пайдалануға болады және салымшы он сегіз жасқа толған жағдайда, 5% және одан төмен мөлшерлеме бойынша несие алуға болады.

Bank RBK 1 жылға 11 %, 2 жылға 10,5 %, 3 жылға 9 % мөлшерлемені ұсынады. Салым ашылған кезде шотта болуы тиіс ең аз сомамен шектеледі - бұл 15 мың теңге. Салымды ұлттық валютада ғана емес, сонымен қатар шетел валютасында да ашуға болады, ең төменгі соманың шегі - 50 доллар, ашу 0,8 % мөлшерлеме бойынша 1, 2, 3 жылға қарастырылған. Шартқа сәйкес балалар депозитінен қолма-қол ақшаны жартылай шешіп алу көзделмеген, бірақ оны шектеусіз толтырып отыруға болады.

Балалар салымы не үшін керек және қай жерде үздік шарттар қолданылады?

Сіздің мұрагеріңізде ересек өмірді бастау үшін белгілі бір сома болуы үшін, ол туылғаннан кейін бірден оның атына банктік шотты ашуға болады. Мұндай қызметті Республиканың бірнеше банктері ғана ұсынады.

Балалардың есейуіне қарай ата-аналардың оларды асырауға шығындары өседі, оқу орындарында оқу және оларды болашақта тұрғын үймен қамтамасыз ету көп салымдар сомасын қажет етеді. Ата-аналар кепілдіктердің болуын және өз балаларының ересек жолын бастау үшін белгілі бір сомасының болуын қалайды.

Балалар салымы баланың атына ашылады. Бала кәмелетке жасқа толғанға дейін оның депозитін ата-анасы немесе өзге де заңды өкілдері иелік етеді. Бала төлқұжатты алғаннан кейін, егер банк рұқсат етсе, ол салымын өз бетінше иелік етуге, қолма-қол ақшаны толтыруға немесе шешіп алуға құқылы, бірақ бұл ретте шарттың талаптары өзгеріссіз қалады.

Бала он сегіз жасқа толғаннан кейін ол осы шоттың және барлық жинақталған қаражаттың толық иесі болады.

Депозитті ашқан кезде ата-аналар қаражат жинақталатын валютаны таңдауға құқылы. Қазақстанда балалар салымын ұлттық валютада – бұл теңгеде, не долларда, рубльде, еурода ашуға болады, барлығы банктің шарттарына байланысты. Банктік шот бойынша есептелетін ай сайынғы пайыздар сіздің депозитіңіздің мөлшерін ұлғайтатын болады, осылайша ай сайын пайыздарды капиталдандыру орындалады. Пайда бұл жерде айқын көрінеді, себебі баланың салымы өте ұзақ уақытқа ашылады.

Балалар салымын ашуға болатын банктер

ҚР қоғамы жыл сайын айтарлықтай жасарып келеді, жасөспірімдердің салыстырмалы үлесі бір жыл бұрынғы 33 % қарсы 40 % құрайды. 19 жасқа дейінгі жастар мен балалар саны 2 % өсті, ал осы уақытта Қазақстан халқы небәрі 1% ғана артты. Мұндай үрдісті соңғы жылдары байқауға болады. Қазіргі уақытта халық саны орташа есеппен 18,5 млн адамды құрайды. Әр түрлі жастағы балалардың пайыздық арақатынасы келесідей көрінеді:

  • 5–9 жастағы балалар - 1,7 млн адам, бұл барлық халықтың 9,6 % (өткен жылы көрсеткіш 9,3 % құрады);
  • 1–4 жасқа дейінгі балалар - 1,5 млн адам, бұл 8,6 %;
  • 10 –14 жастағы балалар - 1,3 млн адам, 7,2 % (өткен жылы көрсеткіш 7 % құрады).

Балалар салымын ашуды және сіздің балаңыз үшін қауіпсіздік жастығын жасауды Asiacreditit, Bank RBK, Жинақ банкі және «Халық Банкі» банктері ұсынады.

Депозиттердің мерзімі банкке байланысты 1 жылдан 5 жылға дейін ауытқиды.

24 ай мерзімге AsiaCredit ең жоғарғы пайыздық мөлшерлеме – 12 % дейін, оның артынан 12 ай мерзімге Bank RBK депозиті орналасқан - мөлшерлеме 11,4 % дейін.

Салымды ашу үшін ең аз сома Жинақ банкінде және AsiaCredit 5 мың теңгеден бастап ауытқиды. «Халық банкінде» депозитті ашу үшін Алматы және Астана үшін 15 мың теңгеден, қалған өңірлерде 7 мың теңгеден бастап ақша қажет болады. Bank RBK ашу үшін 15 мың теңге қажет болады.

«Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» банкінде балалар салымдарын ашуға сұраныс артып отыр

«Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» салым бойынша жинақтың ең жоғары сомасын 10 млн теңгені ұсынады. Банкте ендігі 145 мың ата-ана балаларға арналған депозиттерді ашты, ал өткен жылы 133 мың ата-ана балалардың банктік шотын ашу мүмкіндігін пайдаланды.

Банк депозиттерінің ең көп үлесі 1 жастан 10 жасқа дейінгі балаларға тиесілі болып келеді, қазіргі уақытта осы жас санаты үшін 80 мың салым ашылған. Рейтингте екінші орынды 10 жастан 18 жасқа дейінгі салымшылар иеленеді, олардың үлесіне 55 мың ашылған шот тиесілі болып келеді, үшінші орын 1 жасқа дейінгі жас салымшыларға берілді, мұндай балалар үшін ата-аналар 10 мың депозит ашты.

Ең жиі жаңа салымдарды ашу шыңы оқу жылы басталатын күзгі кезеңге тиесілі болып келеді. Осы кезде ата-аналар балаларының өсіп келе жатқанын, ал олармен бірге шығындардың да өсіп келе жатқанын түсінеді, тиісінше, баланың болашағы туралы ойлар туындайды. Ай сайын отбасылық бюджетке әсер етпейтін шағын сома балалар салымын толтыру үшін пайдаланылады.

Барлық мерзім аралығында кәмелетке толған бала өзіне пәтер сатып ала алатындай лайықты сома жиналады. Бұл ретте салым сомасы ата-аналардың ақшасы есебінен ғана емес, сонымен қатар мемлекеттің және банктің өзінің пайыз түріндегі сыйақысы есебінен ұлғаяды. Жалпы алғанда жылдық пайыздық мөлшерлеме 13 % құрауы мүмкін.

Кәмелетке толған балалар шот ашылған банктің ұсынысын пайдалана алады және жылына 3,5-тен бастап 5 % дейінгі мөлшерлеме бойынша тұрғын үй қарызын ала алады.

Балалар салымын өзіңіз үшін ыңғайлы кез келген уақытта, кез келген жерде, соның ішінде перзентханадан шықпай-ақ ашуға болады. Ол үшін кеңесшіні шақыру жеткілікті болады. Салымды ашқан кезде ата-аналардың бірі төлқұжатты және депозит ашылатын өз баласының туу туралы куәлігін ұсынуы тиіс. Егер бала он төрт жасқа толған болса, онда ол өз бетінше, ата-анасының келісімімен банкте салым ашуға құқылы болады.

Балалар салымдары: артықшылықтары және ықтимал тәуекелдері

Банктер салым бойынша мерзімді және мөлшерлемені қысқартатын жағдай туындауы мүмкін. Берілген сәтті салымды ең көбі 10 жылға ашуға болады. Егер ағымдағы онжылдықтың басымен салыстыратын болсақ, бұл мерзім 15 жылға жетті. Салымдар бойынша ең аз сома - 1 жылдан басталады.

Балалар депозиті бойынша мөлшерлемелер де өзгерді. Мысалы, 5 жылға ұлттық валютадағы пайыздық мөлшерлеме 7 % құрады, ал қазір ол 6,7 % аспайды. Долларда салым үшін пайыздық мөлшерлеме 6,5-нен 5,5 %-ға, ал еурода - 5-тен 2,9 %-ға дейін құлады.

Балалар салымдары бойынша табыстылық банктік шот ашылатын мерзімге ғана емес, сонымен қатар валютаға да байланысты болады. Теңгедегі салымдар бойынша пайыздық мөлшерлемелер шетел валютасына қарағанда әлдеқайда жоғары.

Балалар және мерзімді депозит бойынша табыстылық деңгейін салыстыру кезінде балаға ашылған салым бойынша табыстылық мөлшерлемелері әдеттегіден төмен екенін байқауға болады. Мысалы, 5 жылға ашылған балалар салымынан түскен табыс жылдық 7,2 % құрайды, ал мерзімдік депозит бойынша көрсеткіш 8,8 % құрайды.

Сонда пайданы қалай көреміз, егер мерзімдік салымдар бойынша мөлшерлемелер жоғары болса, тиісінше табыстылық та жоғары болады. Сонымен қатар, артықшылығы бұл депозитте қолма-қол ақша өз иесін күтетін болады.

Маңызды! Шарт жасасқан кезде балалар салымын ай сайын толтыру талаптарын ескеру қажет, ол шектеусіз болады.

Егер банк шотын мезгіл-мезгіл толтырып отырса, онда мерзімнің соңына қарай ол бойынша табыстылық жоғары болады, себебі пайыздар үнемі ұлғаятын шоттың қалдығына есептеледі.

Анықтама! Банк шотындағы капиталдандыру шарттарына ерекше назар аудару керек.

Капиталдандыру пайыздарды негізгі сомаға ғана емес, сонымен қатар алдыңғы кезеңдер бойынша есептелген пайыздарға да есептеуге мүмкіндік береді. Одан басқа, салым бойынша мөлшерлемеге назар аудару маңызды, ол банктік шарттың бүкіл мерзімі ішінде бекітілген болып қалуы керек.

Балалар салымдары бойынша ең төменгі сома 7 мың теңгеден бастап 15 мың теңгеге дейінгі соманы құрайды. Доллардағы және еуродағы балама. Бұл ретте салымды ашу үшін ең аз сома балалардың банктік шоты ашылатын аймаққа байланысты өзгеруі мүмкін. Мысалы, Алматы және Астана тұрғындары үшін ең төменгі сома басқа өңірлерге қарағанда 2 есе жоғары, себебі бұл өңірлердің тұрғындары басқалармен салыстырғанда төлемге қабілетті.

Банктік шарттарда жазылған талаптарға сәйкес шотты ай сайын толтыру мүмкіндігі болады, алайда ақшаны жартылай шешін алу көзделмеген, барлық соманы шарт мерзімі аяқталғаннан кейін не бала 16 немесе 18 жасқа толған кезде ғана шешіп алуға болады, барлығы банкке байланысты.

Банктік шотты ашу үшін өзімен бірге баланың туу туралы куәлігі және СТН, шотқа ақша қаражаттарын аударатын ата-анасының жеке басын куәландыратын құжаты және ата-ананың СТН болуы қажет.

Депозитті ашқан кезде банк бала белгілі бір жасқа жеткенде ғана салымға иелік ете алатынын еске салады. Бала он төрт жасқа толғанға дейін оның салымына тек ата-анасы немесе басқа заңды өкілдері ғана иелік ете алады, ол осы табалдырықтан асқан соң ғана оның шотындағы ақшаны өзі басқара алады.

Егер он алты жасқа толмаған салымшы өз салымынан ақша қаражатын шешіп алуды қаласа, ол мұны тек ата-анасының қатысуымен ғана жасай алады.

Шотты жабу немесе өзге де шығыс операцияларын жасау үшін ата-аналардың немесе өзге де заңды өкілдердің қатысуы қажет. Олардың өзімен бірге жеке куәлігі және баланың туу туралы куәлігі болуы қажет. Егер ата-анасының біреуі жоқ болса, онда екіншісі жоқ жұбайының нотариалды куәландырылған келісімін ұсынуы тиіс. Сондай-ақ, банк қамқоршылық және қорғаншылық органдарынан анықтама мен банктік шот ашу шартын талап ете алады.

Сізге көмек керек пе